Wybór filtra do wody często zaczyna się od pytania: jaki system będzie najlepszy? Tymczasem lepiej zacząć od innej kwestii – jaki problem z wodą chcemy rozwiązać?

Innego rozwiązania wymaga woda o nieprzyjemnym smaku i zapachu, innego widoczny osad, a jeszcze innego wysoka twardość powodująca odkładanie się kamienia na armaturze i urządzeniach domowych. Znaczenie ma również źródło wody – inne potrzeby mogą występować w przypadku wody wodociągowej, a inne przy korzystaniu z własnego ujęcia.

Dlatego nie istnieje jedna technologia filtracji wody odpowiednia dla każdego domu. Filtracja mechaniczna, węgiel aktywny, ultrafiltracja, odwrócona osmoza czy zmiękczanie wody odpowiadają na różne potrzeby i często są ze sobą łączone.

Jak więc dobrać odpowiedni sposób uzdatniania wody?

Od czego zacząć wybór systemu filtracji wody?

Pierwszym krokiem powinno być określenie jakości wody oraz oczekiwanego efektu. Warto odpowiedzieć sobie na kilka pytań:

• Czy korzystamy z wody wodociągowej czy z własnego ujęcia?
• Czy w wodzie pojawia się piasek, rdza lub inne osady?
• Czy przeszkadza nam jej smak lub zapach?
• Czy na armaturze, kabinie prysznicowej i urządzeniach szybko pojawia się kamień?
• Czy filtr ma przygotowywać wodę wyłącznie do picia, czy uzdatniać wodę w całym domu?
• Czy zależy nam na bardzo dokładnej filtracji i redukcji substancji rozpuszczonych?
• Czy chcemy zachować większość składników mineralnych naturalnie występujących w wodzie?

W przypadku wody z własnego ujęcia szczególnie istotne jest również wykonanie odpowiednich badań. Dopiero znając parametry wody można właściwie dobrać technologię jej uzdatniania.

Jakie problemy z wodą najczęściej występują w domu?

To, że woda wygląda na czystą, nie oznacza, że każdy system filtracyjny będzie działał na nią w taki sam sposób. Poszczególne technologie różnią się mechanizmem działania.

Osad, piasek i rdza

Widoczne w wodzie cząstki mogą pochodzić między innymi z instalacji, prac prowadzonych w sieci wodociągowej lub, w przypadku własnego ujęcia, ze źródła wody. W takiej sytuacji podstawowym rozwiązaniem jest filtracja mechaniczna.

Niepożądany smak lub zapach

W wodzie wodociągowej odczuwalny może być między innymi zapach związany ze stosowanymi metodami dezynfekcji. Do poprawy właściwości organoleptycznych wody często wykorzystuje się filtrację z zastosowaniem węgla aktywnego.

Twarda woda i kamień

Biały osad pojawiający się na bateriach, kabinie prysznicowej, czajniku czy elementach urządzeń AGD jest najczęściej związany z twardością wody. Jeżeli problem występuje w całym domu, warto rozważyć centralny zmiękczacz wody, a nie wyłącznie filtr zamontowany pod zlewem.

Potrzeba dokładnej filtracji wody do picia

Jeżeli celem jest znaczna redukcja wielu substancji rozpuszczonych w wodzie, jednym z rozwiązań jest odwrócona osmoza. Jeżeli natomiast chcemy przede wszystkim zatrzymać drobne zawiesiny i cząstki, a jednocześnie pozostawić większość rozpuszczonych składników mineralnych, można rozważyć ultrafiltrację.

Filtracja mechaniczna – podstawowa ochrona instalacji

Filtracja mechaniczna jest jednym z najprostszych, ale jednocześnie bardzo ważnych etapów uzdatniania wody. Jej zadaniem jest zatrzymywanie nierozpuszczonych zanieczyszczeń, takich jak:

• piasek,
• rdza
• muł,
• drobne osady,
• cząstki pochodzące z instalacji.

W tym celu stosowane są między innymi wkłady piankowe oraz sznurkowe o określonej dokładności filtracji.

Filtracja mechaniczna może być wykorzystywana zarówno samodzielnie, jak i jako etap wstępny bardziej zaawansowanego systemu uzdatniania wody. Usunięcie większych zanieczyszczeń pomaga chronić kolejne etapy instalacji i wkłady filtracyjne.

Filtracja węglowa – sposób na poprawę smaku i zapachu wody

Kolejną powszechnie stosowaną technologią jest filtracja z wykorzystaniem węgla aktywnego. Jego struktura pozwala na absorpcję wybranych substancji występujących w wodzie. W domowych systemach filtracyjnych wkłady węglowe stosuje się między innymi w celu ograniczenia zawartości chloru oraz poprawy smaku i zapachu wody.

Filtracja węglowa bardzo często współpracuje z innymi metodami filtracji wody. Może być jednym z etapów filtra przepływowego, systemu ultrafiltracyjnego lub systemu odwróconej osmozy. W systemach RO wkład węglowy pełni dodatkowo ważną funkcję – przygotowuje wodę przed kontaktem z membraną osmotyczną.

Ultrafiltracja – kiedy zastosować membranę ultrafiltracyjną?

Ultrafiltracja, określana skrótem UF, jest technologią membranową. Membrana ultrafiltracyjna działa jak bardzo dokładna bariera mechaniczna. Pozwala zatrzymywać drobne zawiesiny, cząstki powodujące mętność oraz wiele mikroorganizmów. Jednocześnie większość substancji występujących w wodzie w postawi rozpuszczonych jonów przechodzi przez membranę. Oznacza to, że ultrafiltracja nie powoduje tak dużej zmiany składu mineralnego wody jak odwrócona osmoza.

Dlatego ultrafiltracja może być stosowana wtedy, gdy:

• korzystamy z wody wodociągowej,
• chcemy dodatkowo zabezpieczyć wodę przed drobnymi cząstkami i zawiesinami,
• zależy nam na zachowaniu większości naturalnie występujących składników mineralnych,
• nie potrzebujemy znacząco zmniejszać ilości rozpuszczonych soli.

Warto pamiętać, że sama membrana ultrafiltracyjna nie odpowiada za wszystkie funkcje całego filtra. Dlatego w domowych systemach ultrafiltracyjnych jest często łączona z filtracją mechaniczną, węglową lub dodatkowymi złożami.

Odwrócona osmoza – dokładna filtracja wody do picia

Odwrócona osmoza, czyli RO – Reverse Osmosis, również wykorzystuje membranę, jednak jej działanie jest inne niż w przypadku ultrafiltracji. Woda pod odpowiednim ciśnieniem przepływa przez membranę półprzepuszczalną. W efekcie część wody zostaje oddzielona od znacznej części znajdujących się w niej substancji rozpuszczonych. Technologia RO pozwala na znaczącą redukcję między innymi wielu rozpuszczonych soli, jonów oraz innych związków obecnych w wodzie.

Dlatego odwrócona osmoza jest rozwiązaniem wykorzystywanym przede wszystkim wtedy, gdy zależy nam na bardzo dokładnej filtracji wody przeznaczonej do picia i przygotowywania posiłków. Sam system odwróconej osmozy składa się zazwyczaj z kilku etapów. Przed membraną mogą znajdować się wkłady mechaniczne i węglowe, natomiast za nią stosuje się między innymi wkład poprawiające smak i zapach wody lub mineralizujące.

Na rynku dostępne są zarówno klasyczne systemy wykorzystujące zbiornik magazynujący wodę, jak i nowoczesne rozwiązania Direct Flow, które przygotowują wodę na bieżąco.

Odwrócona osmoza czy ultrafiltracja – czym różnią się te technologie?

Odwrócona osmoza i ultrafiltracja wykorzystują membrany, jednak odpowiadają na inne potrzeby:

• Odwrócona osmoza umożliwia bardzo szeroką redukcję substancji rozpuszczonych w wodzie.
• Ultrafiltracja działa przede wszystkim jak bardzo dokładna bariera dla nierozpuszczonych cząstek. Większość rozpuszczonych składników mineralnych pozostaje w wodzie.

Wybór nie powinien więc zależeć od tego, która technologia jest „lepsza”, ale od tego, jaki efekt filtracji wody chcemy uzyskać. Jeżeli najważniejsza jest dokładna filtracja i znacząca redukcja wielu substancji rozpuszczonych – warto rozważyć system odwróconej osmozy. Jeżeli korzystamy z wody wodociągowej, chcemy ją filtrować i jednocześnie pozostawić rozpuszczone w niej minerały – rozwiązaniem może być ultrafiltracja.

Twarda woda – czy wystarczy filtr pod zlew?

To jedno z najczęstszych nieporozumień związanych z wyborem systemu filtracji. Jeżeli kamień pojawia się wyłącznie w czajniku, można ograniczyć go stosując filtr wody pod zlew w kuchni. Jeśli jednak osad występuje również:

• na bateriach,
• w kabinie prysznicowej,
• na grzałkach,
• w pralce,
• w zmywarce,
• w instalacji grzewczej,

problem dotyczy wody w całym budynku. W takim przypadku filtr podzlewozmywakowy nie jest rozwiązaniem. Należy rozważyć centralny zmiękczacz wody.

Zmiękczacze wykorzystują proces wymiany jonowej, którego celem jest ograniczenie zawartości jonów wapnia i magnezu odpowiedzialnych za twardość wody. Tutaj warto rozróżnić dwa rozwiązania odpowiadające na inne potrzeby:

• filtr pod zlew – przygotowywanie wody do picia i gotowania,
• zmiękczacz wody – ograniczenie twardości wody w całym domu.

Czy różne technologie filtracji wody można ze sobą łączyć?

Tak! W praktyce jest to bardzo częste rozwiązanie. Wielostopniowy system filtracji może wykorzystywać kilka technologii, z których każda odpowiada za inne zadanie. Przykładowy układ może obejmować:

filtrację mechaniczną → filtrację węglową → membranę ultrafiltracyjną lub membranę osmotyczną → mineralizację.

Filtr mechaniczny zatrzymuje większe cząstki wody. Węgiel aktywny odpowiada za redukcję wybranych substancji, w tym chloru, oraz poprawę smaku i zapachu wody. Membrana realizuje właściwy etap dokładnego oczyszczania wody. Na końcu system może zostać uzupełniony o wkłady mineralizujące. Właśnie dlatego wybierając filtr wody, warto analizować nie tylko pojedynczy wkład lub membranę, lecz całą konstrukcję systemu i funkcję poszczególnych etapów filtracji.

Jak dobrać filtr do wody w domu?

Najważniejszą zasadą jest dopasowanie systemu filtracji wody do rzeczywistych problemów. Jeśli zależy nam przede wszystkim na poprawie smaku i zapachu wody wodociągowej, rozbudowany system odwróconej osmozy nie zawsze musi być konieczny. Gdy chcemy dokładniej filtrować wodę, ale zachować większość rozpuszczonych składników mineralnych, warto rozważyć system z membraną ultrafiltracyjną. W przypadku gdy oczekujemy znacznej redukcji wielu substancji rozpuszczonych w wodzie do picia, odpowiednim wyborem będzie filtr wody pod zlew – klasyczny system odwróconej osmozy lub direct flow. Natomiast gdy głównym problemem jest kamień występujący w całym domu należy wybrać centralny zmiękczacz wody montowany na wejściu wody do budynku.

Wybór systemu filtracji zaczyna się od właściwej diagnozy potrzeb

Nowoczesne uzdatnianie wody nie polega na zastosowaniu uniwersalnego filtra. To dobór odpowiednich procesów do jakości wody oraz potrzeb użytkownika. Filtracja mechaniczna, węgiel aktywny, ultrafiltracja, odwrócona osmoza i zmiękczanie wody mają inne zadania. Mogą działać niezależnie lub tworzyć wielostopniowy system. Dlatego przed wyborem rozwiązania warto określić:

• co znajduje się wodzie,
• co chcemy z niej ograniczyć/usunąć,
• gdzie uzdatniona woda będzie wykorzystywana,
• jakiej wydajności potrzebujemy,
• czy filtracja ma obejmować jeden punkt poboru, czy cały budynek.

Dopiero na tej podstawie można dobrać technologię, która rzeczywiście odpowiada na potrzeby danego gospodarstwa domowego.

FAQ – najczęściej zadawane pytania o rodzaje i wybór systemu filtracji wody

Jaki filtr do wody z kranu wybrać?

Wybór zależy od parametrów wody oraz oczekiwanego efektu. Do poprawy smaku i zapachu stosuje się między innymi filtrację węglową. Jeśli potrzebna jest dokładniejsza bariera mechaniczna, można rozważyć ultrafiltrację, natomiast przy potrzebie szerokiej redukcji substancji rozpuszczonych – odwróconą osmozę.

Czy ultrafiltracja usuwa kamień z wody?

Sama membrana UF nie usuwa rozpuszczonych jonów wapnia i magnezu odpowiedzialnych za twardość wody. Jeżeli problem z kamieniem występuje w całej instalacji, należy rozważyć rozwiązanie przeznaczone do zmiękczania wody.

Czy odwrócona osmoza zmiękcza wodę?

Membrana RO znacząco ogranicza ilość wielu rozpuszczonych jonów, w tym odpowiedzialnych za twardość, ale działa w punkcie poboru wody. Filtr RO pod zlewem nie zastępuje więc centralnego zmiękczacza chroniącego całą domową instalację.

Czy można połączyć zmiękczacz z filtrem pod zlew?

Tak. Oba urządzenia mają inne zadania. Zmiękczacz może ograniczać twardość wody w całym budynku, natomiast filtr pod zlewem odpowiadać za dodatkowe przygotowanie wody przeznaczonej do picia i gotowania.

Czy odwrócona osmoza jest zawsze najlepszym rozwiązaniem?

Nie ma jednej technologii najlepszej w każdej sytuacji. RO zapewnia bardzo dokładną filtrację i szeroką redukcję substancji rozpuszczonych, jednak w przypadku innych potrzeb wystarczające lub bardziej odpowiednie mogą być ultrafiltracja, filtracja węglowa albo inne metody uzdatniania. Najważniejsze jest dopasowanie systemu do jakości wody i oczekiwanego efektu.